Jak czytać kody kolorów na opornikach? 🎨🔍

Kolory i liczby

Każdy kolor oznacza liczbę:

  • 0 — czarny (mnożnik ×1)
  • 1 — brązowy (mnożnik ×10)
  • 2 — czerwony (mnożnik ×100)
  • 3 — pomarańczowy (mnożnik ×1 000 = 1k)
  • 4 — żółty (mnożnik ×10 000 = 10k)
  • 5 — zielony (mnożnik ×100 000 = 100k)
  • 6 — niebieski (mnożnik ×1 000 000 = 1M)
  • 7 — fioletowy (mnożnik ×10 000 000 = 10M)
  • 8 — szary
  • 9 — biały

Plus pasek mnożnika i czasem pasek tolerancji (np. złoty = ±5%).

Jak czytać 4-paskowy opornik

  1. Pierwszy pasek = pierwsza cyfra.
  2. Drugi pasek = druga cyfra.
  3. Trzeci pasek = ile zer dodać (mnożnik).
  4. Czwarty pasek = tolerancja (jak dokładnie).
brązowy czarny czerwony złoty
1 0 ×100 ±5%
1 0 × 100 = 1000 Ω = 1 kΩ

Ćwiczenie dla Ciebie

Spróbuj odczytać te oporniki:

zielony niebieski pomarańczowy złoty
5 6 ×1000 ±5%
5 6 × 1000 = 56000 Ω = 56 kΩ
brązowy czarny brązowy złoty
1 0 ×10 ±5%
1 0 × 10 = 100 Ω
czerwony czerwony brązowy złoty
2 2 ×10 ±5%
2 2 × 10 = 220 Ω
żółty fioletowy czerwony srebrny
4 7 ×100 ±10%
4 7 × 100 = 4700 Ω = 4,7 kΩ

Opór szeregowy i równoległy

Aplikacja do symulacji

Połączenie szeregowe

szeregowy
$$R_{całkowity} = R_1 + R_2$$ $$R_{całkowity} = 10\text{k}\Omega + 1\text{k}\Omega = 11\text{k}\Omega$$
Opór się ZWIĘKSZA

A wasze wyniki?

$$R_{całkowity} = R_1 + R_2$$

Połączenie równoległe

równoległy
$$R_{całkowity} = \frac{{R_1} \cdot {R_2}}{R_1+R_2}$$ $$R_{całkowity} = \frac{{1}\text{k}\Omega \cdot {10}\text{k}\Omega}{{1}\text{k}\Omega+{10}\text{k}\Omega} = \frac{1000\Omega \cdot 10 000\Omega}{1000\Omega + 10 000\Omega}$$ $$R_{całkowity} = \frac{10 000 000\Omega}{11 000\Omega} = 909\Omega \approx 0.9\text{k}\Omega $$
Opór MNIEJSZY NIŻ MNIEJSZEGO OPORNIKA

A wasze wyniki?

$$R_{całkowity} = \frac{{R_1} \cdot {R_2}}{R_1+R_2}$$

Układ z diodą

podzielnik napięcia z diodą

Mierzymy spadek napięcia na opornikach i na diodzie

Zgodnie z prawem Kirchhoffa dla napięć, suma spadków napięcia w obwodzie równa się napięciu źródła:

$$U_{całkowity} = U_{diody} + U_{opornika_1} + U_{opornika_2}$$
Ale czemu na każdym oporniku jest inny spadek napięcia?

Dlaczego na każdym oporniku jest inny spadek napięcia?

Wyobraź sobie, że prąd elektryczny to woda płynąca przez rurki o różnych średnicach:

  • 🚰 Cienka rurka (duży opór) - woda ma trudniej, więc "traci więcej energii"
  • 🚰 Szeroka rurka (mały opór) - woda płynie łatwiej, więc "traci mniej energii"

Tak samo dzieje się z prądem elektrycznym! Im większy opór, tym więcej "energii elektrycznej" (napięcia) się na nim traci.

$$U = I \cdot R$$

To jest prawo Ohma, które mówi:

  • U - spadek napięcia na oporniku (ile "energii" się traci)
  • I - prąd (taki sam przez cały obwód, jak woda w rurce)
  • R - opór (jak "ciasno" jest w oporniku)

Ponieważ prąd I jest taki sam wszędzie, to:

$$U_{opornika_1} = I \cdot R_1$$
$$U_{opornika_2} = I \cdot R_2$$

Wniosek: Jeśli R₁ > R₂, to U₁ > U₂ 📊

Większy opór = większy spadek napięcia!

Obliczanie spadków napięcia na opornikach

U_{oporniki} = $$U_{całkowity} - U_{diody}$$

$$U_1 = \frac{R_1}{R_1 + R_2} \cdot U_{pozostałe}$$
$$U_2 = \frac{R_2}{R_1 + R_2} \cdot U_{pozostałe}$$
🧮 Kalkulator spadków napięcia
Wyniki:
Napięcie pozostałe na opornikach: V
Spadek napięcia na R₁: V
Spadek napięcia na R₂: V